Boekdetails

12+ jaar

LEEFTIJDSGROEP

Van Arendsoog en Joop ter Heul

oude kinderboeken over bakvissen, Hollandsche jongens, cowboys, kabouters en detectives

  • Auteur: Janneke van der Veer
  • Jaar van uitgave: 2007
  • Prijs: 24.95
  • Pagina\'s: 144
  • Uitvoering: Gebonden
  • Uitgeverij: Terra Lannoo
  • ISBN: 978 90 5897 738 0

Een heerlijk kijkboek over de kinderboeken uit de kindertijd van je vader/moeder of opa/oma. De boeken die zij bij een schemerlamp bij de kachel lazen  of stiekem onder de deken bij het licht van een zaklantaarn of met het laatste licht uit het zolderraam. De boeken die je nog voor een dubbeltje leende uit de leesbibliotheek.  Arendsoog, Winnetou, Bolke de Beer, Fulco de minstreel, De A.F.C.ers, De Katjangs, Mariska de circusprinses, Reis door de nacht, Jelle van Sipke-Froukjes, De wonderbaarlijke avonturen van Bram Vingerling, Sanne van Havelte, Biggles…..en nog veel meer.

Het is – voor iedereen van de generatie ‘jaren 70 en daarvoor’ – alsof je met dit boek door een oude leesbibliotheek wandelt met kinderboeken uit de jaren 1900 – 1960. En je ziet bekende kinderboeken van vroeger: een beetje stichtelijk, een beetje avontuurlijk en altijd meer dan een beetje opvoedend. Zo waren de kinderboeken tot ver in de jaren vijftig. In dit prettige kijk- en bladerboek ‘Van Arendsoog en Joop ter Heul’ kun je alle titels nog eens voorbij zien komen..

Je had meisjesboeken en jongensboeken, cowboy en indianenverhalen, boeken voor ‘oudere meisjes’ (‘Joop ter Heul’), oftewel ‘voor bakvissen, met de bekende illustraties van Hans Borrebach, boeken over het leven in de klas (‘School-Idyllen’ van Top Naeff), boeken die de verre wereld dichtbij brachten, bijvoorbeeld ‘Een neger in het dorp’ of ‘Bij oom in Indië’, of de Katjangs. Er waren  avonturenboeken als Biggless, Pim Pandoer, Bas Banning of Commissaris Achterberg. Boeken die je geestelijk klaarstoomden voor een net beroep had je ook. ‘Politieagente Ria Bruins’ bijvoorbeeld. Daarin werd al in 1958 verteld van een jonge vrouw die tot op haar trouwdag en geen dag langer agente bleef, want  overdreven geëmancipeerd was men in die jaren nou ook weer niet:

‘Citaat uit ‘Babs bootje’: ‘Ik kan je geen ogenblik missen’, beweerde hij ernstig, ‘en er is plaats genoeg voor ons beidjes. En sturen hoef je niet, Babsje, voortaan bestuur ik ons bootje en geef ik den koers aan, ook figuurlijk’, en tevreden knikte Babs en liet hem begaan. Ze wist zich veilig aan zijn zijde, hij was de sterkere, op wien ze kon steunen en graag liet ze het aan hem over’.

In dit overzichtswerk loop je de titels uit de jaren dat je vanzelfsprekend werd opgevoed tot braaf mensenkind nog eens na. Als je de omslagen van de boeken van Karl May ziet, herinner je je vanzelf de archetypische figuren: de alleskunner Old Shatterhand, de door en door slechte witharige, dwaze, onchristelijke Old Wabble en de bovenmenselijke edelmoedige Winnetou.

Goed was goed, slecht was slecht. Ach, nog steeds zien we dit soort patronen opduiken. Toch denk ik dat kinderen en volwassenen in de huidige kinderboeken wel wat gecompliceerder zijn geworden. Er zijn voldoende pogingen voor gedaan in de huidige kinderliteratuur. Denk bijvoorbeeld aan titels over kinderen in het Midden-Oosten, Israel, Palestijnen. Is goed altijd goed?

Als er ooit over jaren een encyclopedisch overzicht van kinderboeken uit de laatste decennia van de 20e eeuw + de eerste decennia van de 21e eeuw verschijnt,  kunnen we dat nog eens bezien.

Maar voor het zover is, kun je met dit heerlijke kijkboek terugdromen naar de jaren waarin alle zuilen nog rechtop stonden. Waarin je werd voorbereid op je communie: ‘Kees probeert zich goed voor te bereiden op het grote moment. ‘Hij wist het heel goed: geen kwaad doen, dan is je hartje schoon. Veel goed doen, dan wordt je hartje mooi. Van de kapelaan leert hij dat je bij de Eerste Communie ‘gerust aan onze Lieve Heer veel mocht vragen’.

Dit boek zou eigenlijk in alle instellingen voor senioren, verzorgingshuizen en verpleeghuizen moeten liggen. Voor de herinnering aan de boeken van vroeger….

AP