James Guthrie is een aanstormend talent. Hij is slim en wordt al op zijn 23e professor. Zijn vader hoopt dat hij een belangrijke rol krijgt in de Schotse kerk. Maar als James in contact komt met professor Samuel Rutherford, verandert er iets. Hij wordt diepgelovig, maar komt daardoor wel lijnrecht tegenover veel belangrijke mannen te staan. Dat kost hem uiteindelijk zijn hoofd.

Vormgeving en illustraties
Het omslag van De man die niet buigen kon toont een collage van potloodillustraties van (het leven van) James Guthrie. Het binnenwerk bevat een aantal grijswitte potloodillustraties van de hand van Ella Bakker. De uitgever koos voor een bruinoranje omslag en helderwit papier. Dat doet wat afbreuk aan de aantrekkelijkheid van het boek.

Taalgebruik
Het verhaal van James Guthrie is een levensbeschrijving. Het bevat dan ook vooral een opsomming van feiten. De auteur gebruikt daarbij woorden als ‘heerszucht’, ‘censuur’ en ‘toegedaan’. Die woorden vragen om toelichting voor jonge lezers. Die toelichting ontbreekt, waardoor het taalniveau van het boek wat hoog ligt.

Christelijke karakter
Guthrie was een dominee, en een van de eerste Schotse martelaren. Dit verhaal maakt duidelijk wat het kostte om trouw en gehoorzaam te zijn aan God. Daarbij blijft de trouw van God soms wat weinig benoemd.

Doelgroep
De uitgever gaf dit boek geen leeftijdsaanduiding mee. Gelet op het onderwerp en het taalgebruik is het boek geschikt voor kinderen vanaf ongeveer 10 jaar. Maar de grote letters en illustraties doen vermoeden dat het boek ook voor een jongere doelgroep in de markt wordt gezet.

Bijzonderheden
Nadat Guthrie is opgehangen, wordt zijn lichaam onthoofd. Het hoofd staat daarna 27(!) jaar op de stadspoort. Zo’n feit blijft hangen …

Leesbeleving en leesplezier
De man die niet buigen kon is een leerzaam boek over een onbekend stukje Schotse kerkgeschiedenis. Het boek zal zijn weg wel vinden, maar de auteur en uitgever zouden er goed aan doen om een consequente keus te maken wat doelgroep betreft.

PB