Als je ‘nooddruftig’ bent, waar heb je dan precies last van? En wat is ‘tegenkanten’?
Lezers van de Bijbel in Statenvertaling zullen de begrippen wel kennen, maar ook zij kennen niet altijd de betekenis van de moeilijke woorden.
De Gereformeerde Bijbelstichting (GBS) en het Kersten Onderwijscentrum (KOC), beide vurig pleitbezorgers van de Statenvertaling, ontwikkelden een speciaal pakket waarmee kinderen die moeilijke woorden toch leren begrijpen.
Vormgeving en illustraties
De set Bijbelse woordenschat bestaat uit een dikke handleiding en losse kaartjes (op A5-formaat) met in totaal 332 begrippen die, behalve in de Statenvertaling, nauwelijks meer gebruikt worden.
In de handleiding is voor elk moeilijk woord een pagina gereserveerd. Daarop staat een korte inleiding, gevolgd door uitleg van het woord en wat gespreksvragen. Onder aan de pagina staat vermeld waar het moeilijke woord in de Bijbel voorkomt.
De losse kaartjes bij elk woord bevatten een woordspin met synoniemen.
De pagina’s en losse kaartjes vallen op door hun kleurrijke opmaak, waarbij kernbegrippen nog eens extra nadruk krijgen. Elk begrip is ook voorzien van een bijpassende illustratie.
Taalgebruik
Aan alles is te zien dat de ontwikkelaars hun best hebben gedaan om de moeilijke woorden op een begrijpelijke manier uit te leggen. Ze geven een omschrijving of noemen synoniemen, waardoor de verouderde begrippen toch begrepen kunnen worden.
Het is te merken dat de ontwikkelaars de taal van hun traditie goed kennen. Daardoor lukt het ze qua zinsbouw en woordkeuze niet altijd om helemaal af te dalen tot een kinderlijk begripsniveau.
Christelijke karakter
Eerbied voor Gods Woord is belangrijk voor de medewerkers van de GBS en het KOC. Dat blijkt ook duidelijk in deze set, aan beschrijvingen bijvoorbeeld, en aan de manier waarop uitleg wordt gegeven.
Doelgroep
Bijbelse woordenschat is volgens de ontwikkelaars bedoeld voor jonge kinderen die nog maar net kunnen lezen. Qua uitleg en taalgebruik is de set dan hoog gegrepen. Daar komt bij dat ook oudere kinderen in de gereformeerde gezindte moeite hebben met moeilijke termen. De doelgroep kan dus gerust breder worden getrokken, al blijft hij beperkt tot kinderen (op scholen en zondagsscholen) waar de Statenvertaling wordt gebruikt.
Bijzonderheden
In de handleiding is een uitlegmethode (didactiek) opgenomen. Ook een register van de moeilijke woorden ontbreekt niet.
Leesbeleving en leesplezier
Deze set kan een hulpmiddel zijn om moeilijke woorden uit te leggen aan kinderen. Wel zouden gebruikers zich moeten bezinnen op de doelgroep én op de vraag hoe houdbaar zo’n set is. De woordenschat van kinderen neemt er ongetwijfeld door toe, maar het blijft de vraag of een Bijbelvertaling die recht doet aan het Woord van God en aan het taalgebruik van deze tijd niet een duurzamere oplossing is. Maar dat is een heel andere discussie …
PB